Lâu nay, miền Tây được xem là “xứ” của chuột đồng. Đến Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Vĩnh Long… bất kể mùa khô hay mùa lũ đều có chuột đồng. Đặc biệt, chuột đồng nướng muối ớt, quay lu, chiên, xào lá cách, xào lăn, kho rau râm, nấu canh chua… đều là những món khoái khẩu mà dân nhậu và nhiều người rất mê.

Chuột đồng đã trở thành đặc sản được các nhà hàng, quán nhậu… săn lùng “đỏ mắt!”.

Săn chuột dưới đất

Từ thành phố Rạch Giá (Kiên Giang) phải mất hơn 1 giờ đồng hồ chúng tôi mới đến được xã Nam Thái Sơn, huyện Hòn Đất nơi có nhiều người làm nghề săn chuột đồng. Hòn Đất nằm lọt thỏm giữa vùng Tứ giác Long Xuyên rộng lớn nên chuột đồng trú ngụ tại đây rất nhiều. Phải mất “năm hồi bảy hiệp” thuyết phục, cánh thợ ở Nam Thái Sơn mới chịu cho tôi “tháp tùng” đi săn chuột.
San chuot miet vuon
Kết quả sau một chuyến săn chuột.

Vừa ăn sáng xong, anh Trần Văn Tân, một trong những tay săn chuột chuyên nghiệp thúc giục anh em lên đường. Cánh đồng Hòn Đất mới khai hoang phục hóa nên đất đai bạt ngàn xa ngút tầm mắt, phần lớn bà con nơi đây làm lúa 2 vụ, một trong những “mồi” ngon của chuột. Đồ nghề mang theo rất đơn giản, chỉ có cái len (xà ben), vài cây chĩa, thùng đổ nước và 2 con chó là xong.

Để săn chuột được nhanh và hiệu quả, anh Tân chia hơn chục người đi trong đoàn thành 2 nhóm để “đánh” dọc 2 bên bờ kênh. Theo anh Tân, ở miền Tây chuột đồng thường sống ven kênh rạch, bờ mương, ruộng lúa… hay làm ổ trên ngọn cây dừa, tre, tràm, gáo, gòn… Tuy nhiên, chuột ở bờ ruộng để ăn lúa là nhiều nhất.

Chia nhóm xong, anh Tân suýt chó đi trước dẫn đường và tìm nơi chuột trú ngụ. Con chó phèn lông vàng nặng gần chục ký của anh Tân tỏ ra siêng năng khi liên tục nhảy vào các bụi rậm tìm chuột. Nhìn con chó nguýt đuôi, đeo miết vào bụi cỏ, chốc lát là “chú chuột đồng” nhảy xuống bờ kênh lặn tìm đường tẩu thoát.

Kênh thủy lợi ở Hòn Đất vừa rộng vừa trống nên chuột lặn chỉ một hơi nổi đầu lên là lập tức bị những tay săn cự phách như anh Tân; anh Hoàng đâm dính ngay. Anh Hoàng tiết lộ: “Đâm chuột đồng dễ ợt, bởi khi chuột lặn bao giờ cũng lên tiêm (lên bọt nước) trên mặt nước. Chỉ cần lần theo và chờ chuột nổi đầu lên là tóm cổ lập tức”.

Ngoài các bụi rậm thì con chó phèn của anh Tân liên tục phát hiện chuột sống trong hang ở gần ruộng lúa. Hang nào cạn thì con chó tự bới đất, "la hét"… khiến chuột hoảng sợ nhảy ra ngoài và bị bắt (!?) Riêng những hang sâu, anh Tân dùng len đào và đổ nước ngập hang làm cho chuột ngộp thở phải ngoi lên.

Theo anh Tân, thông thường chuột làm từ 2 đến 3 miệng hang. Trong đó có 1 hang chính và những hang phụ để tìm cách “tẩu thoát” khi bị phát hiện. Do đó, trước khi đào hang chính thì phải tìm được các hang phụ và “phục kích” sẵn; chờ chuột nhảy ra là tóm cổ? Với cách săn chuột đa dạng và kinh nghiệm, nên chỉ cần đi vài tiếng đồng hồ cả nhóm đã bắt được hàng chục ký chuột đồng.

Đến săn chuột trên cây

Nếu như nhóm thợ ở Tứ giác Long Xuyên có tài săn chuột dưới đất thì ở vùng Đồng Tháp Mười xuất hiện nhiều tay săn chuột trên cây khá hiệu quả. Anh Tư Long, ở Bình Hàng Tây (Cao Lãnh, Đồng Tháp) cho biết: “Vùng này cây cối nhiều, vườn tượt um tùm… là nơi lý tưởng để chuột đồng làm ổ sinh sống”. Theo anh Long, chuột ở đây quanh năm lúc nào cũng có nhưng nhiều nhất là mùa lũ. Thấy tôi ngạc nhiên chưa hiểu, anh Long giải thích: “Lũ về nước ngập trắng đồng, chuột không có chổ trú ngụ đành phải lên cây làm ổ”.

Nếu như “săn chuột” dưới đất ra quân vào ban ngày thì “săn chuột” trên cây lại đi vào ban đêm. Phương tiện bắt chuột cũng đơn giản với chiếc xuồng, đèn soi và cây súng chĩa (cây súng làm bằng gỗ, bắn chuột bằng mũi chĩa) là xong. Ông Đặng Văn Hai, xã Bình Hàng Tây cho biết: “Trời bắt đầu chạng vạng tối trở đi là chuột rời ổ đi kiếm ăn. Ban đêm chuột rất dạn nên mình có thể tiếp cận được. Chỉ cần khoảng cách từ 5- 10 mét là bắn súng chĩa mỗi phát mỗi con, dễ bắt lắm”.

Để chứng minh thực tế, ông Hai soi đèn dẫn tôi theo đi bắn chuột ở các khu vườn Bình Hàng Tây rồi sang Mỹ Long. Quả thật, ở những cây dừa, cây tràm, cây gáo… chuột xuất hiện khá nhiều. Bình quân, soi đèn phát hiện 10 con thì ông Hai bắt được khoảng 8 con; một tỷ lệ rất cao. Mỗi đêm, một người bắt 3- 5 kg chuột là chuyện nhỏ.

Ngoài 2 cách săn chuột phổ biến trên, ở miền Tây còn có nhiều người dùng bẫy bắt chuột hay dùng đăng đuổi chuột, hoặc diệt chuột bằng điện… Dù bắt được chuột khá nhiều nhưng không thể hết được bởi miền Tây chuột hàng hà sa số, bắt không biết đến bao giờ.
San chuot miet vuon
Làm thịt chuột.

Hiện nay, giá chuột đồng bán ở các chợ nông thôn từ 25.000- 30.000đ/kg; lúc hút hàng đến 35.000đ/kg. Trung bình 1 kg chuột khoảng 5 – 7 con (tùy lớn nhỏ). Trong khi đó, các nhà hàng, quán nhậu bán 1 con chuột đồng nướng muối ớt không dưới 12.000- 15.000đ. Ngoài món nướng thì chuột đồng có thể quay lu, chiên, xào lá cách, xào lăn, kho rau râm, nấu canh chua… đều là những món khoái khẩu của dân nhậu và cả những phụ nữ cũng “mê đáo để”.

Hôm đi săn chuột đồng ở Hòn Đất về, anh Trần Văn Tân đãi tôi món chuột nấu canh chua bắp chuối. Hơn chục con chuột tơ được anh Tân đốt lửa nhổ lông, làm sạch sẽ. Bắp chuối xiêm hái xuống rồi cắt nhỏ cho vào nồi nấu canh chua với chuột. Chỉ hơn 30 phút là xong! Ăn canh chua chuột- bắp chuối, uống rượu đế quê hương. Vừa nhâm nhi vừa thưởng thức mấy câu vọng cổ thật lý thú làm sao! Anh Tân còn cho biết, hôm nào rảnh rỗi anh làm món chuột đồng quay lu đảm bảo ngon hơn thịt heo quay gấp mấy lần.

Theo ngành nông nghiệp, hàng năm chuột phá hại đồng lúa, hoa màu từ 5- 10% diện tích, gây thiệt không nhỏ. Nên bắt chuột đã góp phần hạn chế sản xuất cho bà con. Ngoài chuyện “săn chuột” cung cấp cho các nhà hàng, quán nhậu… thì chuột còn là nguồn sống của nhiều hộ nghèo nông thôn. Trung bình một người bắt chuột cũng được 50.000- 70.000đ/đêm, đủ sống.

Huỳnh Lợi - Mạnh Hùng
San chuot miet vuon
Việt Báo (Theo_VTC)